Mali rečnik internet pojmova

FacebookTwitterLinkedinEmail
27/08/2014
Mali rečnik internet pojmova
Izvor: pexels.com

Da li znate šta je naziv internet domena? A šta je DNS? Za šta je skraćenica ccTLD, a za šta ccSLD? Da li znate šta je IDN?

Internet (Internet) - globalni elektronski komunikacioni sistem sačinjen od velikog broja međusobno povezanih računarskih mreža i uređaja, koji razmenjuju podatke koristeći zajednički skup komunikacionih protokola.

Internet protokol (IP - Internet protocol) - skup standarda koji omogućavaju prenos podataka između računara i drugih uređaja povezanih na internet.

IP adresa (IP address) - jedinstvena numerička oznaka koja je dodeljena svakom uređaju povezanom na mrežu, definisana u sklopu IP protokola.

IPv4 (Internet Protocol version 4) - verzija internet protokola koja omogućava 32-bitne IP adrese i na kojoj je još uvek baziran najveći deo internet saobraćaja. Sastoji se od niza cifara razdvojenih tačkama (npr. 91.199.17.1).

IPv6 (Internet Protocol version 6) - nova verzija internet protokola koja omogućava 128-bitne IP adrese i povećanje raspoloživog broja IP adresa, nakon što su mogućnosti IPv4 postale nedovoljne. Sastoji se od niza heksadecimalnih cifara razdvojenih dvotačkama (npr. 2001:db8:85a3::8a2e:370:7334).

DNS (Domain Name System) - bazni internet servis, koji omogućava prevođenje tekstualnih u numeričke oznake i obratno. DNS omogućava jednostavnije korišćenje interneta, jer je internet komunikacija bazirana na numeričkim IP adresama koje su ljudima teške za pamćenje.

DNS server (DNS Server) - uređaj koji omogućava da se za traženu veb adresu dobije odgovarajuća IP adresa neophodna za komunikaciju i razmenu podataka na internetu.

DNSSEC (DNS Security Extensions) - sistem sigurnosnih standarda koji omogućava proveru integriteta podataka u DNS sistemu.

Domen najvišeg nivoa (TLD - Top-level domain) - internet domen na najvišem nivou u DNS hijerarhiji. TLD-ovi su upisani u osnovnoj - tzv. korenskoj zoni (DNS root zone), kojom upravlja Internet korporacija za dodeljene nazive i brojeve (ICANN - Internet Corporation for Assigned Names and Numbers). Oznaka za TLD se uvek nalazi iza poslednje tačke sa desne strane u nazivu domena. Na primer, u nazivu domena rnids.rs, ili bg.ac.rs ".rs" predstavlja oznaku TLD-a. ICANN delegira TLD-ove na upravljanje nacionalnim i globalnim registrima internet domena. TLD-ovi mogu da budu generički (gTLD) i nacionalni (ccTLD).

Generički domen najvišeg nivoa (gTLD - generic Top-level domain) - internet domeni koji nisu vezani za određenu državu ili teritoriju. Među najpoznatijima su .COM, .NET i .ORG. Od 2013. uvedeno je nekoliko stotina novih gTLD-ova, a mnogi od njih su na neengleskim pismima i nazivaju se IDN gTLD.

Nacionalni domen najvišeg nivoa (ccTLD - country code Top-level domain) - internet domen koji je povezan sa određenom državom ili teritorijom. ccTLD se određuje na osnovu međunarodne dvoslovne oznake države, koji prema standardu ISO 3166-2, sadrži slova engleskog alfabeta (kao što je naš .RS domen). Postoje i IDN ccTLD koji sadrže i slova koja ne spadaju u engleski alfabet (kao što je naš .СРБ domen).

Nacionalni domen drugog nivoa (ccSLD - country code Second-level domain) - nacionalni internet domen koji se u DNS hijerarhiji nalazi ispod ccTLD-a. U nazivu domena je od njega odvojen tačkom (npr. u nazivu domena beograd.org.rs, ".org.rs" je ccSLD). ccSLD-ovi su najčešće namenjeni različitim kategorijama registranata (npr. .CO.RS mogu da registruju samo firme, .ORG.RS organizacije, .EDU.RS obrazovne ustanove itd).

Naziv internet domena (Internet domain name) - tekstualna oznaka koja se registruje na ime registranta. Sastoji se od dva segmenta razdvojena tačkom (npr. „domen.rs“), pri čemu tačka i drugi segment predstavljaju oznaku domena najvišeg nivoa. U okviru nekih domena, kao što su naši .RS i .СРБ, moguće je registrovati i naziv domena koji se sastoji od tri segmenta razdvojena tačkama (npr. „domen.co.rs“ ili "domen.пр.срб"). Prilikom registracije naziv se upisuje u bazu podataka kojim upravlja registar internet domena. Nazivi su nekad podržavali samo slova engleskog alfabeta (ASCII kod), ali je razvojem IDN standarda uvedena mogućnost da nazivi domena budu i na drugim svetskim pismima.

Internacionalizovani naziv domena (IDN - Internationalized Domain Name) - naziv domena ispisan pismom koje nije engleski alfabet. Ta pisma mogu biti ćirilica, grčko, kineska, arapska, indijska i ostala pisma, ali i latinica koja sadrži slova sa dijakritičkim znacima, koja ne postoje u engleskom alfabetu (kao što su đ, š, ž, ä, ß, ů i druga).

WHOIS servis (WHOIS service) – internet servis koji omogućava pregled javno dostupnih podataka o registrovanim nazivima domena.

Registar internet domena (Internet Domain Registry) - organizacija koja upravlja registrom naziva internet domena i internet infrastrukturom koja obezbeđuje funkcionisanje internet domena kojima upravlja. Nacionalni registar nadležan za .RS i .СРБ domene je Fondacija „Registar nacionalnog internet domena Srbije“ (RNIDS).

Ovlašćeni registar (Registrar) - pravno lice ili preduzetnik koji je od Registra internet domena ovlašćen za poslove registracije naziva domena. Registrant preko njega obavlja sve poslove u vezi sa nazivima domena – od registracije, preko njenog produženja i promene podataka, do promene samog ovlašćenog registra.

Registrant (Registrant) - fizičko ili pravno lice na koje se registruje naziv domena. Registrant je u ugovornom odnosu sa RNIDS-om i ima sva prava i mogućnost upravljanja nazivom domena.

Administrativni kontakt (Administrative contact) - fizičko ili pravno lice ovlašćeno da u ime registranta prima i dostavlja podatke od značaja za registraciju naziva domena i vrši izmene svih podataka, osim promene registranta i administrativnog i tehničkog kontakta i podnošenja zahteva za prestanak registracije naziva domena.

Tehnički kontakt (Technical contact) - fizičko ili pravno lice ovlašćeno da u ime registranta prima i dostavlja podatke u vezi sa tehničkim pitanjima od značaja za registraciju naziva domena (npr. podaci o DNS serverima). U praksi je to najčešće ovlašćeni registar kod koga je registrovan naziv domena.

URL (Uniform Resource Locator) – jedinstvena adresa određenog resursa na internetu, poput pojedinačne veb strane, fajla ili servisa.

Adresa e-pošte (E-mail address) - jedinstveni identifikator naloga korisnika e-pošte. Sastiji se od korisničkog imena, znaka @ i naziva domena (npr. kancelarija@rnids.rs).

FacebookTwitterLinkedinEmail